Inspiratie

De V van BLVC

Een bouw- of infraproject heeft impact op mensen. Een aannemer is altijd te gast in de omgeving. Het is daarom belangrijk om alle mogelijke hinder per stakeholder goed inzichtelijk te hebben door een stakeholdersanalyse te doen. Maar een analyse alleen is natuurlijk niet genoeg; nadat je een duidelijk overzicht hebt, is het tijd om de acties te bepalen. Waar zitten de knelpunten en hoe ga je daar in de voorbereidings- en uitvoeringsfase mee om? Hoe kom je stakeholders tegemoet? Kan je misschien zelfs iets extra’s voor ze doen?

Een BLVC-plan is een goede manier om alle maatregelen uit te detailleren. De vier onderdelen (Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie) zijn een afgebakende kapstok voor omgevingsmanagement in de uitvoering. Aan alle aspecten moet tijdens het project veel aandacht uitgaan. Door per aspect effectieve maatregelen op te stellen, beperk je de hinder tot een acceptabel minimum en houd je de omgeving te vriend.

Om jou te helpen in het volgen van de BLVC-systematiek, gaan wij in vier artikelen in op de vier aspecten. Met deze keer: Veiligheid.

Veiligheid tijdens een project is topprioriteit. Uiteraard voor uw eigen werknemers, maar ook voor de omgeving waarin wordt gewerkt. Voor veiligheid op de bouwplaats geldt Arbowetgeving, maar ook alle aanvullende regels en afspraken afhankelijk van het project. Voor de omgeving is echter minder goed vastgelegd wat de richtlijnen voor veiligheid zijn. Daarom is van belang om hierbij stil te staan en helder te beschrijven in een BLVC-plan wat (on)veilig werken betekent voor de omgeving.

In dit artikel geven we je een aantal handvatten die handig zijn bij het bepalen van de veiligheidsmaatregelen. Deze lijst is uiteraard niet volledig, maar geeft een goede denkrichting aan onderdelen waar je bewust bij stil moet staan.

Verkeersveiligheid

Het bouwproject heeft tijdelijk impact op de omgeving en daarmee logischerwijs ook op het verkeer. Om goed en veilig te kunnen werken, moet je vaak aanpassingen maken voor auto’s, fietsers en voetgangers. En juist vanwege die tijdelijke omstandigheden kunnen onveilige situaties ontstaan, omdat het verkeer moet wennen. Dat vraagt om extra aandacht. Over goede omleidingen en andere aandachtspunten schreven we al eerder in het artikel over Bereikbaarheid. Om verkeersveiligheid in de tijdelijke situatie verder te borgen, is het verstandig om interne toolboxen te organiseren. Zo houd je de kennis van je medewerkers, bijvoorbeeld over veilig rijden in een woonomgeving, up-to-date.

Een sociaal veilige omgeving

Er is een verschil tussen objectieve en subjectieve veiligheid. We spreken van objectieve veiligheid als het feitelijk is, bijvoorbeeld op basis van gemeten criminaliteitscijfers. Subjectieve veiligheid ligt iets anders. Het gaat daarbij om het gevoel van veiligheid. Een fietspad zonder verlichting kan bijvoorbeeld onveilig voelen, zonder dat er ook daadwerkelijk een onveilige situatie voorkomt. Sociale veiligheid kan over beide vormen gaan.

Wat sociaal veilig precies betekent, kan voor iedereen verschillen. Wel zijn er internationaal geldende richtlijnen om een gebied sociaal veilig te ontwerpen: de Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED). De basisprincipes luiden als volgt:

  1. Zichtbaarheid. Gebruikers van de ruimte moeten elkaar goed kunnen zien en horen. Je wil bijvoorbeeld niet verrast worden door een voorbijganger die uit een donker hoekje komt. Mochten de werkzaamheden tijdelijk voor een donkere omgeving zorgen, plaats dan noodverlichting.
  2. Eenduidigheid. De omgeving moet duidelijk zijn en geen verdwaald gevoel geven. Gebruikers moeten zich kunnen oriënteren. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat alle automobilisten snappen hoe zij moeten omrijden.
  3. Toegankelijkheid. De gebruikers moeten de omgeving kunnen gebruiken voor het doel waarvoor het bestemd is. Denk bijvoorbeeld aan een speeltuin: tijdens werkzaamheden moeten kinderen hier nog steeds veilig kunnen spelen. Maar denk ook aan de fiets- en voetpaden: houd deze zo breed mogelijk en zorg voor zo min mogelijk obstakels.
  4. Aantrekkelijkheid. De mate waarin een omgeving wordt ervaren als prettig om in te verblijven. Dit hangt sterk samen met Leefbaarheid.

Om zeker te zijn van een veilige situatie rondom het bouwterrein, is het verstandig om de politie te betrekken. Een wijkagent kent de omgeving op zijn duimpje, weet waar de gevaren liggen en begrijpt de belangen van de bewoners. Hij of zij kan adviseren over passende preventieve maatregelen.

Voorkom kattenkwaad

Een bouwterrein kan interessant zijn voor kinderen of jongeren. Hoe spannend is het om ’s avonds te proberen op dat terrein te komen? Wat er voor hen uitziet als een spelletje, kan tot onveilige situaties leiden. Zorg dus daarom voor goede hekken, waar kinderen niet makkelijk onderdoor kruipen of jongeren niet overheen kunnen klimmen. Controleer altijd even aan het einde van de dag of er geen gaten in de hekken zijn ontstaan.

Ben je langdurig aan het werk in een omgeving met veel kinderen, bijvoorbeeld bij een (basis)school? Dan kan het een goed idee zijn om een veiligheidsles op school en/of het werkterrein te organiseren. Twee vliegen in één klap: niet alleen maak je kinderen bewust van de veiligheidsrisico’s, ook is het een mooie kans om hen te informeren over het project en wellicht ook te enthousiasmeren voor de bouw!

Veiligheid voorop

In dit artikel hebben we je een paar denkrichtingen gegeven met betrekking tot de veiligheidsmaatregelen in een BLVC-plan. Onthoud dat het een belangrijk thema is dat iedereen aan het hart gaat. Het is belangrijk om er zeker van te zijn dat de maatregelen effectief zijn en dat de omgeving bereid is mee te werken. Denk er ook aan dat een goede voorbereiding uiteraard belangrijk is, maar je tijdens de uitvoering ook moet blijven opletten. Doe bijvoorbeeld een dagelijkse Safety Walk en kijk vanuit de ogen van een bewoner naar de veiligheid in de omgeving.